september 2012

woensdag 7 november 2012

Wegverkeer heeft de overhand in de externe kosten

Tot nu toe zijn de externe kosten weergegeven per vervoerwijze of als onderdeel van het totaal, maar de externe kosten kunnen ook per kostencategorie worden weergegeven, zodat duidelijk wordt welke vervoerwijzen dominant zijn binnen een bepaalde kostencategorie. Een gedetailleerde beschrijving van de methodologie per kostencategorie vindt u hier.

Niet alle kostencategorieën zijn even relevant voor gemeenten. Onderstaand gaan we in op de vier meest relevante categorieën voor gemeenten: 
  • ongevallen
  • luchtverontreiniging
  • klimaatverandering
  • geluidsoverlast

Ongevallen
Onder de kosten gerelateerd aan ongevallen vallen kosten als:
  • materiële kosten
  • administratieve kosten
  • medische kosten
  • productiviteitsverliezen
  • immateriële kosten, zoals de kosten van leed, pijn, verlies en levensvreugde van de slachtoffers en hun familie en vrienden.

Figuur 8 Verdeling bijdrage van vervoerwijzen aan de kostencategorie ongevallen

Zoals te zien veroorzaken personenauto’s de meeste totale externe kosten gerelateerd aan ongevallen. Het vrachtvervoer heeft een aandeel van 23% in het totaal.

>> Lees in het dashboard gezondheid meer over de gezondheidseffecten van verkeer.


Luchtverontreiniging
In het geval van luchtverontreiniging bestaan de externe kosten voor het grootste gedeelte uit effecten op de menselijke gezondheid (cardiovasculaire aandoeningen, luchtwegaandoeningen). Daarnaast worden externe kosten veroorzaakt door schade aan gebouwen en materialen, schade aan landbouwgewassen en schadelijke effecten voor de biodiversiteit.

Figuur 9 Verdeling bijdrage van vervoerwijzen aan de kostencategorie luchtverontreiniging

Wanneer we kijken naar de bijdragen van personen- en vrachtvervoer aan het totaal, blijken beiden ongeveer evenveel bij te dragen: respectievelijk 48% en 52%. Vooral vrachtwagens, personenauto’s en de binnenvaart dragen bij aan luchtverontreiniging, terwijl het spoorvervoer nauwelijks een rol speelt.

>> Lees in het dashboard schone lucht meer over luchtkwaliteit.


Klimaatverandering
De verkeerssector draagt door het uitstoten van broeikasgassen bij aan klimaatverandering. Bij verkeer gaat het bijna uitsluitend om koolstofdioxide (CO2). Als gevolg van klimaatverandering kunnen effecten optreden, zoals zeespiegelstijging, schadelijke effecten voor de landbouw, het vaker voorkomen van bepaalde ziektes (zoals malaria), maar ook effecten op biodiversiteit en  het vaker voorkomen van extreme weersomstandigheden.

Figuur 10 Verdeling bijdrage van vervoerwijzen aan de kostencategorie klimaatverandering

Ook in de categorie klimaatverandering zijn de meeste externe kosten het gevolg van het gebruik van personenauto’s (55%). Luchtvaart, bestelauto’s en motorfietsen leveren ook allemaal een substantiële bijdragen variërend van 11 tot 17%.  De totale bijdrage van vrachtvervoer is 31% tegenover 69% als gevolg van personenvervoer.

>> Lees in het dashboard Klimaat meer over de bijdrage van verkeer aan klimaatverandering.


Geluidsoverlast
Geluid veroorzaakt door verkeer kan voor zowel fysieke als psychologische klachten zorgen bij mensen. Zo kan geluidoverlast van verkeer bijvoorbeeld de beleving van bepaalde vrijetijdsactiviteiten negatief beïnvloeden. Negatieve gezondheidseffecten, die worden veroorzaakt door verkeersgeluid zijn schade aan het gehoor, een hoger risico op hart- en vaatziekten, maar ook stressreacties als gevolg van een hoge bloeddruk en hormonale veranderingen. Daarnaast kan geluidsoverlast de slaapkwaliteit aantasten. De externe kosten, die met al deze gezondheidsproblemen gemoeid gaan zijn met name medische kosten en kosten als gevolg van productiviteitsverliezen en zelfs vroegtijdige sterfte.

Figuur 11 Verdeling bijdrage van vervoerwijzen aan de kostencategorie geluidsoverlast

In Figuur 11 valt op dat de bijdrage van vervoerwijzen aan geluidsoverlast te vergelijken valt met de bijdrage aan luchtverontreiniging: personenauto’s, vrachtwagens en binnenvaart leveren de grootste bijdragen. Ook hier ligt de verhouding personenvervoer/vrachtvervoer op ongeveer 50/50.

>> Lees in het  dashboard gezondheid meer over geluid.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen