september 2012

woensdag 7 november 2012

Verkeersemissies en ongevallen kosten € 20 miljard per jaar

Hoewel de Nederlandse verkeerssector veel baten met zich meebrengt, leidt deze sector ook tot verschillende maatschappelijke kosten.
  • In Nederland bedroegen in 2008 de totale externe kosten van de verkeerssector ongeveer 21 miljard euro, bijna 20 miljard daarvan wordt veroorzaakt door emissies en ongevallen. 
  • De personenauto is voor 55% verantwoordelijk voor deze totale externe kosten. 
  • De gemiddelde externe kosten in euro per 1000 km zijn voor spoor bijna 5 keer lager dan voor luchtvaart.
  • Binnen het vrachtvervoer draagt de vrachtauto het meeste bij aan de totale externe kosten met 3,5 miljard euro per jaar. 
Ook op gemeentelijk niveau merken inwoners de externe effecten van verkeer. Geluid en luchtvervuiling zorgen voor overlast en bovendien aanzienlijke gezondheidsschade. Hierdoor worden huizen langs drukke wegen minder waard en moeten gemeentes fors investeren om deze problemen te verminderen. Luchtverontreiniging zorgt vooral in de stad voor problemen, omdat de bevolkingsdichtheid daar hoger is en de afstand tot de emissiebronnen (zoals auto’s) vrij klein is. Dit neemt niet weg dat ook buiten de bebouwde kom luchtverontreiniging tot gezondheidsschade leidt. Ook de effecten van verschillende vervoerwijzen op klimaatverandering kunnen worden uitgedrukt in geld. Gemeentes investeren veel in het verbeteren van de verkeerveiligheid juist omdat de gevolgen en maatschappelijke kosten van ongevallen zo groot zijn.

Wanneer spreek je van externe kosten?
Externe kosten zijn kosten voor derden, die veroorzaakt worden door een vervoerswijze. Zonder overheidsingrijpen komen deze kosten niet tot uitdrukking in de kosten voor de gebruiker. Er bestaan verschillende soorten externe kosten. Er zijn kosten welke worden gedragen door:
  • andere gebruikers van dezelfde vervoerswijze;
  • gebruikers van andere vervoerswijzen;
  • actoren buiten de transportsector (bijv. de overheid of de maatschappij als geheel). 
Vaak zijn externe effecten gerelateerd aan het milieu: bijv. klimaatverandering, luchtvervuiling en geluid, die allemaal op hun beurt weer kunnen leiden tot gezondheidseffecten, schade aan gebouwen of de landbouw. Dit geeft onder meer productiviteitsverliezen en toegenomen risico’s op bepaalde ziektes.

Wanneer deze externe effecten uitgedrukt worden in kosten spreken we van externe kosten. Door het internaliseren van externe kosten in de gebruikersprijs krijgt de gebruiker de juiste prikkel om ook de externe effecten mee te nemen in zijn besluitvorming.

Externe kosten spelen ook een rol in de besluitvorming rond bijvoorbeeld de aanleg van nieuwe infrastructuur. Zo beschrijft de leidraad OEI (Overzicht Effecten Infrastructuur) hoe je externe effecten kunt  meenemen in maatschappelijke kosten-baten analyses.

Data gebruikt in het dashboard
Dit dashboard is volledig gebaseerd op de studie ‘External Costs of Transport in Europe’ uitgevoerd door CE Delft. Infras en Fraunhofer ISI in opdracht van de wereldwijde spoorkoepel International Union of Railway UIC (November 2011). De volledige studie is hier te vinden.

> Meer over de kosten en de baten van vervoerwijzen in het Dashboard prestaties van vervoerwijzen.

Dit filmpje uit Mexico geeft duidelijke uitleg over externe kosten (Engels ondertiteld).

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen